Joost Houtman
Antwerpens nieuwste boreling heet François
In het prachtige kader van De Groote Witte Arend en onder de goedkeurende blik van burgemeester Bart De Wever stelde VTM-nieuwsjournalist Patrick Van Gompel zijn eigen bier voor: de François. Bier Grand Cru was erbij en liet zich de tripel welgevallen.

Een nieuwe parel aan de Antwerpse bierkroon

Veel mooier dan het zonovergoten terras van De Groote Witte Arend
 aan de Reyndersstraat in Antwerpen – op een boogscheut van de Grote Markt – vind je de lanceringslocaties niet. Op de tonen van klassieke muziek betreden we het eeuwenoude pand. Deze patriciërswoning uit de zestiende eeuw is inderdaad de uitgelezen plek om een nieuw Antwerps bier te lanceren. We bevinden ons in het gezelschap van thrillerauteurs, Wetstraatjournalisten, gespecialiseerde culinaire pers, cameraploegen en de Antwerpse burgemeester. Een ding is duidelijk: de lancering van dit nieuwe Antwerpse bier zal niet onopgemerkt voorbijgaan. “Antwerpen is een bierstad. Zeg gerust een bierwalhalla. En ja, daar heb ik mij in een vorige fase van mijn leven danig in ondergedompeld.”, geeft burgemeester Bart de Wever met een lachje aan. “Sta me toe om als historicus even te wijzen op de meest relevante grens die in Europa loopt. En dat is die tussen bier en wijn. In ons landje raken die twee culturen elkaar. Hoe graag ik de Romeinen ook zie en ik de door hen hier ingevoerde wijntraditie weet te appreciëren voel ik toch vooral warme sympathie voor onze allereigenste biercultuur. Dat is niet alleen een persoonlijke appreciatie, maar ook een beleidsmatige. We willen als stad de hele Antwerpse biercultuur ondersteunen met woord en daad. Daar zijn we met recht en rede heel ambitieus in. Dat we met François een nieuw Antwerps bier mogen verwelkomen doet mij dan ook enorm veel deugd.” Het nieuwe bier, François of Swakke voor de vrienden, is bij deze officieel “gedoopt”. Tijd om even de vaders van het bier op te zoeken.

“Strips zijn belangrijker voor onze economie dan witlof, chocolade en bier samen”, verkondigde stripliefhebber Patrick Van Gompel in 2004. “Ondertussen moet ik die uitspraak wel bijstellen.”, lacht de geboren en getogen Kempenaar. “Het economisch belang van bier kan je tegenwoordig echt niet meer ontkennen. Met als voordeel dat je er ondertussen wel vrolijk van kan genieten.” Van Gompel (1957) begon zijn carrière als freelancer bij weekbladen en kranten. In 1981 ging hij aan de slag bij radio2, omroep Antwerpen. In 1989 ging hij bij Vlaanderens eerste commerciële zender (en nog altijd zijn huidige werknemer) aan de slag, VTM. Van Gompel duikt trouwens zowel in Suske en Wiske (De vonkende vuurman) als Nero (De Z van Zottebie, De Gouden Hemlkijker, De Held der Helden) als strippersonage op. Kortom, Van Gompel is meer dan alleen een journalist. Hij is een “instituut’. We merken bij de presentatie van de François ook Ivan Pecnik op die in het satirische programma Tegen de Sterren Op regelmatig Patrick Van Gompel imiteert. Zelf ziet de journalist dat trouwens als het “ultieme compliment”. Daarnaast is Van Gompel ook een groot liefhebber van thrillers, wat de aanwezigheid van thriller-bestseller-auteurs als Pieter Aspe en Toni Coppers verklaart. Het bonte allegaartje genodigden laat zich het blonde gerstenat ondertussen welgevallen.

 

De Petrus onder de bieren

We polsen Van Gompel naar zijn eigen bierverleden. “Ik ben – geef ik grif toe – vooral een wijnliefhebber. Een frisse pint op een warme zomerdag sla ik natuurlijk niet af en een stevige stout of Westmalle Tripel heb ik altijd wel weten appreciëren. Maar een groot kenner was ik niet… tot ik ineens de smaak te pakken kreeg. Ik ben dan het type dat echt gaat zoeken en er volledig in duikt. Dat zal wel aan mijn journalistieke achtergrond liggen, vermoed ik. (lacht) Komt daarbij dat ik zestig ben geworden en ineens de drang voelde opborrelen om nu eens echt zelf te gaan ondernemen. Ik kwam in contact met de meer dan fantastische brouwer Marc Knops en horeca-ondernemer en sommelier François Huysmans… en het plaatje klopte meteen. We zijn beginnen brainstormen en proeven en nu mag ik mij de fiere vader van dit heerlijke bier noemen. Ondertussen heb ik veel bijgeleerd en zoek maar eens naar een bier dat vier gisten en vier hopsoorten combineert! Dat we het een grand cru noemen en serveren in een wijnglas en mooi flesje brengt voor mij alles samen. Met François willen we pure kwaliteit bieden. De François is als een heerlijk glas wijn waarnaar je al een hele tijd ziet uit te kijken. Lekker ambitieus zou ik willen stellen dat de François de Petrus onder de bieren is!”

Patrick Van Gompel is geen complete leek in bierland. Op zijn facebookpagina getuigt hij meermaals over zijn liefde voor bier en boeken over bier. Over “Het Belgisch Bierboek” van Luc De Raedemaeker en Erik Verdonck zegt hij bijvoorbeeld: “Geweldig boek. Alles staat erin. Hoe het gemaakt wordt; foodpairing, biertoerisme, brouwen enzovoort. Kortom, het is een lekker warm boek. Daar staat echt alles in. En het weegt godverdomme als een bak bier!” Van Gompel weet uit eigen ervaring hoe bier gemaakt wordt. Zo werkte hij in 2006 voor een VTM-reportage aan de lopende band bij het toenmalige Interbrew. “In Leuven moest ik halve liters Stella in blik vullen. Ik moet eerlijk bekennen dat ik de band enkele keren heb laten stilvallen door mijn eigen onhandigheid, maar dat zal de jaarcijfers wel niet beïnvloed hebben, vermoed ik. (lacht) Het ging daar trouwens niet zozeer om handenarbeid; ik had eerder het gevoel van een controletoren in de luchthaven. Computers bepalen daar het hele brouwproces. Daar was weinig charmant kleinschalig authentiek brouwen aan… en dat hebben we met François wel kunnen ervaren in de brouwerij Varenbroek van brouwer Marc Knops.”

“Het was al snel duidelijk dat we alle drie voorstander waren van een tripel. Stevig. Blond. Niet gefilterd. Met hergisting op fles. Dat was al snel het uitgangspunt.”, verklaart brouwer Marc Knops. “En zo zijn we uitgekomen bij de François, een mooi uitgebalanceerde tripel die veel smaken herbergt en scoort met zijn lange afdronk. We passen ook het champagne-systeem toe door de flessen telkens een kwartslag te draaien. Dat brengt natuurlijk wel met zich mee dat we dit bier niet in grote volumes kunnen produceren, maar dat is natuurlijk ook weer de charme ervan.”, lacht brouwer Knops. Deze “serial brewer “ weet waarover hij het heeft. Hij deed jarenlange ervaring op bij Maes; tovert in de brouwerij van de abdijen van Achel en het Italiaanse Norcia en trekt al vele decennia het land door als freelance-brouwer. “Tja, ik ben bij manier van spreken een vliegende brouwer. “

Samen met Knops en Van Gompel klinken we en laten ons de François welgevallen. “Hoe doller gebrouwen, hoe flinker het bier, zeg ik bij wijze van boutade al eens, maar hier is wel heel veel tijd en veel liefde voor het goede leven in gekropen.”, geeft Van Gompel aan. “Noem het gerust een voorbeeld van slow brewing.”, vult brouwer Marc Knops aan. Dat laat zich ook proeven. Het donkergele ongefilterde bier van 9% is een regelrechte smaakbom. De vier gisten en vier hopsoorten – een unicum in bierland – creëren op een heel evenwichtige wijze een overheerlijke tripel. Eentje die smaakt naar meer, vrezen we zelfs. Wouter Keersmaekers, chef van sterrestaurant De Schone van Boskoop komt erbij staan. “Prachtig bier. En heel compatibel met veel gerechten. Ik denk spontaan aan asperges, vette vis, fazant, waterzooi, harde brokkelkazen en heel donkere chocola. Het kan allemaal. Dit bier is zo mooi in balans én tegelijkertijd krachtig dat je er enorm veel kanten mee uit kan. Als chef vind ik dit echt een toppertje.”

Een Italiaans flesje, een Frans wijnglas… de François straalt klasse uit. Als een onweerstaanbare vrouw. Eentje waarvan je eindeloos wil genieten. Eentje die alle “te’s” heeft afgeworpen. Niet te dit of te dat; gewoon perfect. “Ik vergelijk het bier graag met een film. Je moet het achteraf niet willen hebben over de prachtprestatie van deze of gene acteur of actrice; of die prachtbeelden of mooie soundtrack. Nee, het totaalplaatje moet kloppen. Meer nog, alles moet kloppen en in elkaar verweven zitten. Dat hebben we met de François nagestreefd en het is door de kunde van Marc dat we – naar mijn allerbescheidenste mening (lacht) – ook in geslaagd zijn. Het startpunt en einddoel was pure kwaliteit leveren.”